Yaşar Kemal Kimdir?

Yaşar Kemal, 20. yüzyıl Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri, Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilen ilk Türk yazardır. Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli olan yazar, 6 Ekim 1923 yılında Osmaniye’nin Hemite köyünde dünyaya gelmiştir. Çocukluğu, Çukurova’nın bereketli topraklarında, köylülerin yaşam mücadelesi, ağıtlar, destanlar ve doğa ile iç içe geçmiştir. Bu atmosfer, ileride yazacağı eserlerin temel taşlarını oluşturacak olan folklorik birikiminin kaynağı olmuştur. Yaşar Kemal, sadece bir romancı değil, aynı zamanda halk kültürünün taşıyıcısı, doğa savunucusu ve toplumsal meselelere duyarlı bir entelektüeldir. Eserlerinde kullandığı zengin dil, Anadolu insanının acılarını, umutlarını ve direnişini epik bir dille anlatması, onu dünya edebiyatında da saygın bir konuma getirmiştir. İnce Memed serisi ile dünya çapında tanınan yazar, toplamda 20’den fazla roman, birçok öykü, deneme ve röportaj kaleme almıştır. Türkçeyi kullanımı, betimlemelerindeki ustalığı ve karakter yaratmadaki başarısı ile edebiyat dünyasında “Çukurova’nın ozanı” olarak anılır. Yaşar Kemal, hayatı boyunca haksızlıklara karşı durmuş, ezilenin yanında yer almış ve bunu sanatına yansıtmıştır. 28 Şubat 2015 tarihinde İstanbul’da hayata gözlerini yuman yazar, geride Türk edebiyatının en kıymetli hazinelerinden biri olan eserlerini bırakmıştır. Yaşar Kemal’in edebi kişiliği, sadece yazdığı metinlerle sınırlı kalmamış, aynı zamanda Türkiye’nin demokratikleşme süreçlerinde ve kültürel yaşamında aktif bir rol oynamıştır. Onun kaleminden çıkan her cümle, Anadolu’nun derinliklerinden gelen bir çığlık, bir ağıt veya bir zafer türküsü niteliğindedir. Eserleri, dünya genelinde onlarca dile çevrilmiş ve milyonlarca okura ulaşmıştır. O, sözcüklerin gücüne inanan, doğayı bir kutsal emanet gibi koruyan, insan onurunu her şeyin üstünde tutan gerçek bir edebiyat devidir.

Erken Yaşam

Yaşar Kemal, 1923 yılında Van’ın Erciş ilçesinden göç ederek Çukurova’ya yerleşen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası Sadık Efendi, annesi ise Nigâr Hanım’dır. Çocukluğu, o dönemde “Hemite” olarak bilinen Gökçedam köyünde geçti. Henüz beş yaşındayken, babasının camide öldürülmesine tanıklık etmesi, hayatının en travmatik anlarından biri oldu. Bu olay, yazarın ruh dünyasında derin izler bıraktı ve ileride eserlerinde sıkça işleyeceği “ölüm”, “adaletsizlik” ve “intikam” temalarının temelini attı. Ayrıca, bir kaza sonucu sağ gözünü kaybetmesi de onun dünyaya bakışını ve içsel gözlemlerini etkileyen önemli bir fiziksel deneyim oldu.

İlkokula köyünde başladı ve ortaokul yıllarında edebiyata olan ilgisi belirginleşti. O dönemde halk ozanlarının (âşıkların) hikâyelerini dinlemek, onun için en büyük tutkuydu. Âşıklık geleneği, sözlü edebiyatın zenginliği ve Anadolu’nun mitolojik dünyası, Yaşar Kemal’in dilinin gelişmesinde en büyük etken oldu. Ortaokuldan sonra eğitimini sürdüremedi ve çeşitli işlerde çalışmak zorunda kaldı. Pamuk tarlalarında ırgatlık yaptı, bekçilik yaptı, arzuhalcilik yaptı. Bu işler, ona Anadolu insanının yaşamını, dertlerini, dilini ve kültürünü yakından tanıma fırsatı sundu.

Kariyer

Yaşar Kemal’in yazarlık serüveni, 1940’lı yıllarda yazdığı şiirler ve halk edebiyatı derlemeleriyle başladı. Ancak asıl çıkışını gazetecilik mesleği ile yaptı. 1951 yılında İstanbul’a gelerek Cumhuriyet gazetesinde çalışmaya başladı. Burada “Yaşar Kemal” imzasını kullanmaya başladı. Gazetecilik, onun için sadece bir meslek değil, aynı zamanda Anadolu’yu karış karış gezerek ülkenin gerçeklerini görmesini sağlayan bir “okul” oldu. Özellikle “Çukurova’dan Derlemeler” ve “Anadolu’dan Röportajlar” dizileri, onun gözlem gücünü ve toplumsal sorunlara bakışını pekiştirdi.

1955 yılında yayımlanan “İnce Memed”, Türk edebiyatında bir dönüm noktası oldu. Eşkıya Memed’in ağalara karşı başkaldırısını anlatan bu roman, hem edebi başarısı hem de toplumsal eleştirisiyle büyük yankı uyandırdı. İnce Memed, sadece bir roman karakteri değil, Anadolu’nun adalet arayışının sembolü haline geldi. Bu başarıdan sonra Yaşar Kemal, “Ortadirek”, “Yer Demir Gök Bakır”, “Ölmez Otu” gibi başyapıtlarını kaleme aldı. Eserlerinde Çukurova’nın coğrafyasını, insan ilişkilerini, feodal yapıyı ve doğanın insan yaşamındaki yerini ustalıkla işledi.

Özel Hayat

Yaşar Kemal, 1952 yılında Thilda Serrero ile evlendi. Thilda, Yaşar Kemal’in hem eşi hem de en büyük destekçisi, eserlerinin İngilizceye çevrilmesinde ve dünya edebiyatına tanıtılmasında büyük emeği olan bir isimdi. 2001 yılında Thilda’nın vefatı, yazar üzerinde büyük bir üzüntü yarattı. İkinci evliliğini ise 2002 yılında Ayşe Semiha Baban ile yaptı. Yaşar Kemal, özel hayatında da sadeliği ve doğallığı benimsemiş, çevresindeki insanlarla samimi ilişkiler kuran bir kişiliğe sahipti.

Başarılar

Yaşar Kemal, kariyeri boyunca pek çok ulusal ve uluslararası ödüle layık görüldü. Bunlardan bazıları şunlardır:

• 1955 Varlık Roman Armağanı (İnce Memed)
• 1974 Madaralı Roman Ödülü (Demirciler Çarşısı Cinayeti)
• 1982 Del Duca Dünya Sanat Ödülü
• 1984 Légion d’Honneur (Fransa)
• 1997 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
• 2008 Nobel Edebiyat Ödülü’ne adaylık

SSS

Yaşar Kemal’in dünya çapında en çok tanınan ve Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biri kabul edilen romanı İnce Memed’dir.

Yazarın asıl adı Kemal Sadık Gökçeli’dir.

Yaşar Kemal Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilmiş ancak bu ödülü kazanamamıştır.

Yaşar Kemal, 28 Şubat 2015 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir.

Yaşar Kemal, ilk evliliğini Thilda Serrero ile, ikinci evliliğini ise Ayşe Semiha Baban ile yapmıştır.